جای خالی ایران در بازار LNG دنیا

گاز
شکل ظاهری
  • کوچکتر کوچک وسط بزرگ بزرگتر
  • فونت پیش فرض Helvetica Segoe Georgia Times

26 دسامبر 2018، فایننشیال ریویو گزارشی منتشر کرد با این موضوع که «بزرگترین سکوی شناور LNG دنیا در استرالیا تولید خود را آغاز کرد». این سکو در میدان گازی پرلود و برای تاسیسات شناور گاز طبیعی این میدان در استرالیا و توسط غول نفت و گاز رویال داچ شل بهره‌برداری می‌شود. این سکو بزرگ‌ترین سازه شناور تولید LNG دنیاست.

ظرفیت تولید سالانه LNG پرلود 3.6 میلیون تن، تولید میعانات 1.3 میلیون تن در سال و گازهای نفتی مایع آن 400 هزار تن در سال است.

ششم ژانویه هم فوربز اعلام کرد که تولید LNG ایالات متحده به رکورد جدیدی دست یافته است. بر اساس اعلام این وب سایت، در هفته آخر سال 2018، گاز تزریقی برای صادرات LNG ایالات متحده از 5 میلیارد فوت مکعب در روز گذشت و به 60 درصد بیشتر از بازه زمانی مشابه در سال 2017 رسید.

انتظار می‌رود در 4 سال آینده 20 تا 25 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری برای LNG راهی گالف کاست ایالات متحده شود. و پیش بینی می‌شود در 7 سال آینده ظرفیت صادرات LNG ایالات متحده از مرز 20 تا 25 میلیارد فوت مکعب در روز عبور کند.

فوربز در گزارش دیگری در نوامبر سال گذشته پیش بینی کرد که ایالات متحده تا سال 2025، بزرگترین صادرکننده LNG دنیا خواهد بود.

تحلیلگران معتقدند بعد از کاهش نسبی تجارت LNG در سال 2018، سال 2019 سال رونق LNG دنیا خواهد بود. حالا خریداران LNG به دنبال قراردادهای بلندمدت هستند و امسال احتمالا عرضه LNG دنیا 15 درصد رشد یابد که بیشتر آن مدیون ایالات متحده است.

 بر اساس اعلام وود مکنزی، پروژه‌های آرکتیک 2 نواتک روسیه، یکی دو پروژه در موزامبیک، 3 پروژه در ایالات متحده و پروژه‌های توسعه‌ای در استرالیا و پاپوآ گینه نو، بیشترین بخت و اقبال برای تکمیل در 2019 را دارند.

در قطر هم با افزوده شدن ۲۳ میلیون تن در سال به ظرفیت صادرات LNG قطر، مجموع صادرات سالانه این کشور تا سال ۲۰۲۴ به ۱۰۰ میلیون تن در سال می‌رسد.

بر اساس گزارش پلاتس، قطر در حال حاضر حدود یک چهارم از مجموع LNG جهان را تامین می‌کند. فوربز هم می‌گوید قطر در حال حاضر 11 میلیارد فوت مکعب در روز یعنی 30 درصد کل بازار LNG دنیا را صادر می‌کند. قطر 880 تریلیون فوت مکعب ذخایر اثبات شده گاز، یعنی 13 درصد کل ذخایر گازی دنیا، را در اختیار دارد. این رقم برای ایالات متحده 310 تریلیون فوت مکعب است.

70 تا 80 درصد تقاضای گاز دنیا مربوط به آسیاست. هم اکنون کشورهای آسیایی در پی ساخت تاسیسات بیشتری برای واردات LNG هستند. در ماه دسامبر فروش LNG در شمال شرق آسیا 15 درصد بیشتر از ماه نوامبر بود.

فوربز نوشته بود که با کاهش تنش میان چین و ایالات متحده، سال 2019 برای آمریکا «بزرگ‌ترین سال تا کنون» خواهد بود و دلیل آن را هم نگاه امیدوارانه LNG ایالات متحده به چین به عنوان بزرگ‌ترین مصرف کننده گاز دنیا بیان کرده بود.

بر اساس همین گزارش، هم اکنون 15 ترمینال گازی سازی مجدد در چین در حال ساخت است و طبق برنامه زمان‌بندی شده این ترمینال‌ها تا 2020 و 2023 به بهره‌برداری خواهند رسید.

چین بعد از مکزیک و کره جنوبی، سومین خریدار بزرگ LNG ایالات متحده در سال گذشته بوده است. در حال حاضر ایالات متحده سه ترمینال بزرگ صادرات LNG دارد و 6 ترمینال دیگر هم تا پایان سال 2019 به بهره‌برداری می‌رسند.

بازار جهانی LNG در حال گسترده‌تر شدن است اما تمرکز‌ها به سوی شرق است، جایی که 7 خریدار بزرگ LNG دنیا بیش از نیمی از بازار را از آن خود کرده‌اند. این خریداران شامل CNOOC چین، CPC تایوان، JERA ژاپن، KOGAS کره جنوبی، PetroChina، Sinopec چین، و Tokyo Gas ژاپن هستند.

علاوه بر این انتظار می‌رود تا سال 2030 تقاضای برای LNG در منطقه آسیا پسفیک با رشد 60 درصدی به 337 میلیون تن در سال برسد. برای مقایسه باید در نظر داشته در حال حاضر بازار جهانی LNG به استثنای آسیا فقط 75 میلیون تن در سال است.

چین اصلی‌ترین عامل رشد بازار LNG، حدود 50 درصد از رشد جهانی این بازار را از آن خود کرده است. انتظار می‌رود با تلاش‌های چین برای مقابله با آلودگی هوای شهرها و کاهش انتشارات کربن، تقاضا برای LNG در این کشور افزایش هم یابد.

جای خالی ایران؟ 

ایران هم اکنون بیش از ۱۳ میدان گازی مستقل در خشکی و میدان‌های دریایی پارس‌جنوبی، پارس‌شمالی، سلمان، لاوان و کیش در اختیار دارد و به عنوان یکی از کشورهای دارنده ذخایر عظیم گاز طبیعی، به میزان ۳۴ تریلیون مترمکعب که ۱۸ درصد ذخایر گاز جهان را تشکیل می‌دهد، به شمار می‌رود.

شش طرح پرشین LNG با ظرفیت 16 میلیون تن در سال، پارس LNG با ظرفیت ۱۰ میلیون تن در سال، ایران LNG با ظرفیت 11 میلیون تن در سال و همچنین پروژه‌های LNG پارس شمالی با ظرفیت ۲۰ میلیون تن در سال، گلشن LNG با ظرفیت تولید ۱۰ میلیون تن در سال و دو پروژه با مقیاس کوچک و حجم تولید کلی سه میلیون تن در سال، طرح هایی بودند که برای دستیابی به هدف تولید سالانه ۷۰ میلیون تن LNG در سال ۲۰۱۵ میلادی تعریف شده بودند. اما با تنشی که در روابط بین‌الملل بر سر پرونده هسته‌ای به راه افتاد، ساخت این طرح‌ها با توجه به وابستگی کامل آن به تکنولوژی و سرمایه‌گذاری خارجی، از اولویت شرکت ملی نفت ایران خارج و از این میان تنها کلنگ ساخت پروژه ایران LNG در تابستان سال ۱۳۸۶ توسط وزیر وقت نفت به زمین زده شد که تاکنون به نتیجه نرسیده است.

البته شاید یکی دیگر از دلایل به نتیجه نرسیدن طرح‌های LNG در ایران، سوای مسائل مربوط به تحریم‌ها، نبود یک استراتژی کامل و موثر در سیاست‌گذاری‌های وزارت نفت برای بهره بردن از امکان صادرات LNG  است. درحالی که استراژی ایران در زمینه گاز بیشتر بر صادرات زمینی و خط لوله‌ای تمرکز داشته است. غافل از این که، خط لوله را تا به کجا می‌توان ادامه داد؟

مشخص است صادرات LNG هیچ گاه مشکلات مربوط به خطوط لوله، آن هم در منطقه پر تنشی چون خاورمیانه را نخواهد داشت.

حسن روحانی، رئیس جمهور ایران در ضمیمه حکم ابلاغی به وزارت نفت، اولویت‌های عمومی و تخصصی وزارت نفت در دولت دوازدهم را برشمرده و در بخش اولویت‌های تخصصی بر ضرورت تلاش برای ایفای نقش ایران در بازار جهانی ال‌ان‌جی تاکید کرده بود.

اما هنوز ایران نتوانسته است با داشتن 18 درصد ذخایر گاز دنیا، حرفی برای گفتن داشته باشد.

 

پر خواننده ترین اخبار