نفت

وسایل نقلیه برقی، منابع تجدید پذیر و تغییرات آب و هوایی می تواند بر بازار نفت تاثیر بگذارد اگرچه این تاثیر در سال 2019 خیلی قابل توجه نخواهد بود.

تولید وسایل نقلیه برقی رو به افزایش است. دردسر و نگرانی مصرف کننده از بطری های پلاستیکی رو به بالاست. دیپلمات ها بر اقدامات عملی بمنظور مهار کردن تصاعدات گازهای گلخانه ای تاکید دارند و قیمت انرژی تجدید پذیر رو به کاهش است.

درحالیکه هیچ یک از این رویه ها از آینده خوبی برای صنعت نفت خبرنمی دهند آنها حتی  جزو فاکتورهای اصلی قابل انتظار برای ارزیابی بهای نفت در سال 2019 به حساب نمی آیند.

آژانس بین المللی انرژی (IEA)، می‌گوید تا پایان سال 2019، تمامی بازیگران صنایع نفت، اعم از صنایع بالادستی و پایین دستی، خود را در وضعیتی شبیه به وضعیت «دو ماراتون» احساس خواهند کرد.

رشد تقاضا برای نفت، کاهش رشد اقتصادی را به مبارزه می‌طلبد. این سازمان معتقد است که از آنجایی که کاهش قیمت نفت، در جهت عکس کاهش رشد

اقتصادی قرار دارد، اما امسال بیشتر از سال 2018 تقاضا برای نفت افزایش خواهد یافت.

نیل اتکینسون، رییس بخش صنایع و بازار نفت IEA می‌گوید «ما شاهد کاهش شدید قیمت نفت در ماه اکتبر بودیم که همین امر باعث شد برخی مشتریان نفت

یک سال از جدال آب و آتش «سانچی» در دریای چین گذشت. عصر شنبه شانزدهم دی ۱۳۹۶ رسانه‌های چین از برخورد دو کشتی در آب‌های دریای چین شرقی خبر دادند. برخورد بین یک نفتکش ایرانی و یک کشتی فله‌بر چینی اتفاق افتاده بود. گزارش‌های اولیه از انفجار و آتش سوزی بزرگ در نفتکش ایران خبر می‌داد.

یک هفته بعد از این حادثه، سانچی غرق شد و ایران مرگ ۳۲ سرنشین این کشتی را تایید کرد. کشتی فله‌بر چینی، با خسارتی نه چندان جدی، محل را ترک کرده و همه خدمه‌اش نجات یافته‌اند.

با افت شدید قیمت نفت از سال 2014، اوپک به این نتیجه رسید که بهتر است دست به دامان روسیه شود. این سازمان به همراه روسیه و چند کشور غیر عضو اوپک، گروهی تشکیل دادند به نام اوپک پلاس. حالا آنطور که شواهد نشان می‌دهد اوپک پلاس هم نتوانسته برای بازار رو به کاهش نفت کاری کند. به جرات بتوان گفت، اوپک در بازار نفت دیگر آن اوپک سابق نیست. دلیل آن هم مشخص است. رشد تولید نفت شیل.

آن سازمانی که در 12 سپتامبر 1960 در بغداد سنگ بنایش نهاده شده، حالا به میمنت حضور شیل آمریکا، شیر بی یال و کوپالی شده است که برای بقا مجبور است دست به دامن کشورهایی چون روسیه شود.

از اهداف این سازمان، «هماهنگی و یکپارچه‌سازی سیاست‌های نفت کشورهای عضو و تعیین بهترین راه برای تامین منافع جمعی یا فردی آنها، طراحی شیوه‌هایی برای تضمین ثبات قیمت نفت در بازار نفت بین‌المللی به منظور از بین بردن نوسانات مضر و غیر ضروری و...» در اساسنامه این سازمان می‌درخشد. اما در چند سال اخیر ثابت شده این هدف فقط هر از گاهی آن هم در کوتاه مدت تا حدودی تاثیر گذار بوده است.

تا دهه‌ها، اوپک به عنوان پادشاهی برای عرضه و تقاضای نفت مطرح بوده است و آنطور که دلش خواسته در بازار نفت اسب مراد را رانده. اما به یکباره ایالات متحده تبدیل شد به منبع جدید تامین نفت دنیا.

کارشناسان دلیل این حکمرانی اوپک بر بازار نفت، پیش از ظهور شیل ایالات متحده، را در نوع تولید نفت کشورهای غیر عضو اوپک جستجو می‌کنند. پیش از ظهور شیل، کشورهای تولید کننده نفت غیر اوپک، از نظر نوع تولید نفت به دو دسته تقسیم می‌شدند: کشورهای با پروژه‌های فراساحلی مثل دریای شمال و خلیج مکزیک، که 5 تا 7 سال طول می‌کشد تا به نتیجه برسند و میادین ساحلی متعارف مثل میادین نفت متعارف ایالات متحده و میادین سیبری روسیه، که هر دو این نوع تولید نفت، در واکنش به نوسانات بازار بسیار کُند عمل می‌کنند.

بنابراین این اوپک بود که بسته به وضعیت بازار، می‌توانست میزان تولید یا کاهش تولید خود را تعیین کند. همین حالا هم اوپک توان این را دارد که به یکباره میلیون‌ها بشکه نفت را از بازار بیرون بکشد.

تا اینکه در 2014 شیل از راه رسید.

عرضه نفت شیل باعث شد تا اوپک مجبور به اجرای برنامه کاهش تولید شود تا بتواند اشباع بازار نفت با شیل را کاهش دهد. نمونه این تصمیمات در سال 2016 بود که به همراه روسیه برای کاهش 1.8 میلیون بشکه در روز نفت گرفته شد. به این ترتیب نفت 40 دلاری تا 70 دلار افزایش قیمت یافت. اما این افزایش قیمت چندان دوام نیاورد. و در واقع کاهش تولید اوپک، بازار را برای هجوم شیل خالی کرد.

در 12 ماه گذشته تولید نفت ایالات متحده، تا 1.95 میلیون بشکه در روز رشد داشته است. این رشد تولید شیل باز هم به اوپک اعلام کرد که باید دوباره تصمیم مهم دیگری بگیرد.

اما مشکل کشورهای تولید کننده نفت مثل اوپک در این است که با کاهش قیمت نفت نتوانستند آن طور که باید و شاید هزینه‌های تولید نفت خود را کاهش دهند. در حالی که تولید کنندگان شیل از فرصت کاهش قیمت‌ها استفاده کردند و هزینه‌های خود را کاهش دادند.

تولید کنندگان شیل در روزهایی که قیمت نفت بالا بود و زمان جشن و سرور خاورمیانه‌ای‌ها، بخشی از درآمد خود را صرف تحقیق و توسعه برای کاهش هزینه‌ها کردند. آنها از هر فرصتی بهره بردند تا فرآیندهای حفاری و تولید را بهینه سازند. و در نتیجه حالا هزینه‌های تولید نفت شیل بسیار کمتر از 50 دلار است و این روند کاهش همچنان ادامه دارد.

اما در مقابل هزینه‌های تولید نفت در خاورمیانه در حال افزایش است. به خصوص آنکه، شرکت‌های تولید کننده نفت کشورهای خاورمیانه اکثرا شرکت‌هایی دولتی هستند که کاهش هزینه‌های تولید چندان جایی در سیاست‌گذاری‌های آنها ندارد. پس نفت تولیدی خاورمیانه گران‌تر از نفت شیل خواهد بود. 

هرچند اوپک در حال حاضر 42.6 درصد نفت دنیا را تولید می‌کند. بنابراین به نظر می‌رسد در کنار همکاری با روسیه، بتواند حکمرانی خود بر بازار نفت دنیا را حفظ کند، اما در واقعیت شیل آمریکا توانست این محاسبات را به هم ریزد.

حالا همه نگاه‌ها به میزان تولید نفت شیل است. اگر قرار باشد رشد شیل به همین منوال ادامه یابد، اوپک دیگر نخواهد توانست اعمالی قدرتی در بازار نفت داشته باشد.

برخی از اعضای این سازمان نفتی هم انگار به همین نتیجه رسیده‌اند. اوایل ماه نوامبر بود که به یکباره عربستان سعودی اعلام کرد که احتمال خروج از اوپک را بررسی می‌کند. هرچند بعدها مقامات عربستانی این موضوع را منتفی اعلام کردند اما همین خبر تکذیب شده‌ی خروج بزرگترین تولید کننده نفت اوپک از این سازمان هم کافی بود تا عمق ناامیدی کارتل‌های نفتی از اوپک تقریبا 60 ساله را نشان دهد.

پس از عربستان این قطر بود که از قصد و نیت خود برای خروج از اوپک پرده برداشت.

ستون‌های اوپک به شدت به لرزه درآمده است. نشست‌های این سازمان برای توافقات کاهش تولید معمولا با نارضایتی اعضا به پایان می‌رسد.

در آن سوی دنیا، اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده، EIA، پیش بینی کرده است که تولید نفت این کشور در سال 2019 به طور متوسط به 12.06 میلیون بشکه در روز برسد و بنابراین روسیه و عربستان را هم پشت سر گذارد.

اوپک تا کی می‌تواند تولید نفت خود را کاهش دهد تا اشباع بازار را از بین ببرد؟

آیا شیل پایان راه اوپک خواهد بود؟

 

 

نویسنده: فاطمه لطفی

فاز دوم پالایشگاه ستاره خلیج فارس که که از اواخر سال گذشته به مدار آمده بود، در حالی فردا (پنجشنبه) با حضور رییس جمهوری افتتاح می شود که افزایش مصرف داخلی و تحریمهای قریب الوقوع آمریکا بر ضد ایران، دولت با چالشی جدید مواجه کرده است.
فاز دوم پالایشگاه ستاره خلیج فارس که که از اواخر سال گذشته به مدار آمده بود، در حالی فردا (پنجشنبه) با حضور رییس جمهوری افتتاح می شود که افزایش مصرف داخلی و تحریمهای قریب الوقوع آمریکا بر ضد ایران، دولت با چالشی جدید مواجه کرده است.
به گزارش انرژی پست ۲۴، رشد مصرف بنزین در سال ۱۳۹۶، شش درصد پیش بینی می شد اما امشال تاکنون شاهد افزایش هشت درصدی مصرف بنزین بوده ایم و پیشبینی می شود در صورت تداوم روند کنونی، رشد مصرف بنزین به ۹ درصد افزایش یابد.

صادرات میعانات گازی ایران بدون توجه به تهدید آمریکا درباره بازگشت تحریم‌ها ادامه دارد و حتی در فصل بهار ارزش آن با رشد ۳۹ درصدی، به ۲ میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار رسید.

توافق هسته ‌ای برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) بیست و سوم تیرماه سال ۱۳۹۴ (چهاردهم ژوئیه ۲۰۱۵) در وین بین نمایندگان جمهوری اسلامی ایران، اتحادیه اروپا و گروه ۱+۵ شامل انگلیس، فرانسه، آمریکا، روسیه، چین و آلمان امضا شد.

با این همه، «دونالد ترامپ» که از بهمن سال ۱۳۹۵ به عنوان رییس جمهوری آمریکا بر سر کار آمده است، شامگاه هجدهم اردیبهشت ماه خروج از این توافق بین المللی را اعلام کرد.

به گزارش انرژی پست، خبر گم‌شدن دکل نفتی که در ابتدا به یک طنزتلخ برای تسویه حساب سیاسی شباهت داشت با تایید بیژن نامدار زنگنه، وزیر نفت دولت روحانی رنگ و بوی جدی به خود گرفت. با سر و صدای بسیار پرونده‌ای در این زمینه تشکیل شد و متهمان یکی پس از دیگری احضار شدند و تحقیقات آغاز شد. هرچند همان‌زمان هم زنگنه، فردی را مسئول بررسی ماجرا می‌کند که با برخی متهمان این پرونده شریک است.

به گزارش انرژی پست ، مقام معظم رهبری نوزدهم اردیبهشت ماه سال جاری در بخشی از بیاناتشان در دانشگاه فرهنگیان فرمودند: "حالا گفته میشود که برجام را میخواهیم با این سه کشور اروپایی ادامه بدهیم؛ من به این سه کشور هم اعتماد ندارم.

ترامپ در یادداشتی خطاب به وزیران امور خارجه، دارایی و انرژی ایالات متحده نوشت که"شرایط اقتصاد جهانی، افزایش تولید نفت بعضی کشورها و مازاد تولید در جهان" او را به این جمع بندی رسانده که کاهش چشمگیر فروش نفت ایران در بازارهای جهانی امکان‌پذیر است.این ارزیابی در پی خروج آمریکا از برجام و عزم کاخ سفید به برقراری مجدد تحریم های شدید علیه ایران منتشر شده است.

مقالات دیگر...

پر خواننده ترین اخبار