هنرنمایی یک تریلیون متر مکعبی بریتیش پترولیوم در «شاه دنیز» آذربایجان

خطوط لوله و حمل و نقل
شکل ظاهری
  • کوچکتر کوچک وسط بزرگ بزرگتر
  • فونت پیش فرض Helvetica Segoe Georgia Times

در هفته اول شروع سال 2019 شرکت بریتیش پترولیوم اعلام کرد که میدان گازی «شاه دنیز» آذربایجان توانست به تولید کلی 100 میلیارد متر مکعب گاز برسد. این رکورد در انتهای ماه دسامبر به دست آمد، آن هم دقیقا 12 سال بعد از آغاز اولین تولید تجاری گاز از این میدان و نیز آغاز بهره‌برداری از خط لوله «قفقاز جنوبی».

اولین تولید تجاری میدان شاه دنیز آذربایجان، در 15 دسامبر 2006 و با توسعه مرحله اول این میدان آغاز شد و از آن موقع تاکنون، گاز تولیدی این میدان راهی آذربایجان، گرجستان و ترکیه شده است.

در سال 2018، شاه دنیز توانست رکورد دیگری به ثبت برساند. در 30 ژوئن 2018، اولین انتقال گاز تولیدی شاه دنیز 2 به ترکیه آغاز شد و در انتهای ماه جولای هم گاز تولیدی «شاه دنیز براوو» توانست راه ترکیه را پیش بگیرد.

کل میعانات تولیدی شاه دنیز از سال 2006 تا کنون نیز به 196 میلیون بشکه می‌رسد.

مشخصات شاه دنیز

شاه دنیز در بخش آذربایجانی دریای خزر به فاصله 70 کیلومتری جنوب شرق باکو، بزرگ‌ترین کشف گازی غول نفتی بریتیش پترولیوم BP در سال 1999 است. این میدان بزرگ گازی تقریبا مساحتی برابر با 860 کیلومتر مربع را در بر گرفته است و عمق آن از 50 تا 500 متر متغییر است.

بر اساس اعلام شرکت بریتیش پترولیوم، برآوردهای اولین این شرکت حاکی از آن است که این میدان گازی یک تریلیون متر مکعب گاز و 2 میلیارد بشکه میعانات را در خود جا داده است.

«شاه‌دنیز استیج 1» در سال 2006 به بهره برداری رسید. این میدان ظرفیتی در حدود 10 میلیارد متر مکعب گاز در سال دارد و تقریبا روزانه 50 هزار بشکه میعانات تولید می‌کند.

تمامی کارهایی که در «شاه‌دنیز استیج 1» انجام شده است، از حفاری چاه‌ها، ساخت سکو، ساخت ترمینال ساحلی و لوله‌گذاری 700 کیلومتری خط لوله «قفقاز جنوبی» SCP از آذربایجان و گرجستان تا مرزهای ترکیه، یک سال طول کشیده است که به مرحله توسعه نهایی برسد.

«شاه دنیز 2» هم نقطه آغاز «کوریدور جدید گاز جنوب» است که منابع گازی دریای خزر را به بازارهای اروپایی متصل می‌کند. انتظار می‌رود از این میدان سالانه 16 میلیارد متر مکعب گاز به تولید قبلی اضافه شود. کل تولید میدان شاه دنیز نیز می‌تواند به 26 میلیارد متر مکعب در سال گاز و 120 هزار بشکه در روز میعانات برسد.

«شاه دنیز 2» اولین میدان زیر دریایی، بزرگترین و پیچیده‌ترین در نوع خود، در دریای خزر است.

آنطور که شرکت بریتیش پترولیوم اعلام کرده است حدود 28 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری برای تولید و انتقال گاز به مرزهای گرجستان - ترکیه نیاز است.

بنابراین خط لوله «کوریدور گاز جنوب» قادر خواهد بود 6 میلیارد متر مکعب در سال گاز به ترکیه و 10 میلیارد متر مکعب هم به بازارهای اروپایی صادر نماید.

گاز تولیدی شاه دنیز 3500 کیلومتر با ارتفاع از سطح دریای 2500 متر و بیش از 800 متر هم در زیر دریا طی خواهد کرد.

به واسطه اینکه «شاه دنیز استیج 2» بزرگترین میدان گاز در حال توسعه در دنیاست، اروپا را قادر خواهد ساخت که به یک منبع مطمئن تامین انرژی از سوی دریای خزر چشم بدوزد.

این میدان، دارای دو سکوی متصل به پل، 26 چاه گاز حفر شده توسط 2 دکل نیمه شناور، 500 کیلومتر خط لوله ارتباطی چاه‌ها با ترمینال ساحلی، و... هست.

در سال 2014، ظرفیت تاسیسات فعلی تولید گاز «شاه دنیز» از روزانه 27.3 میلیون متر مکعب استاندارد به روزانه 29.5 میلیون متر مکعب استاندارد رسید.

در نیمه اول سال 2018، میدان «شاه دنیز» انتقال گاز به بازارهای آذربایجان (SOCAR)، گرجستان (GOGC)، ترکیه (BOTAS) و شرکت BTC را آغاز کرد.

در شش ماهه اول سال، این میدان گازی توانست 5 میلیارد متر مکعب استاندارد گاز و 1.1 میلیون تن، برابر با 9 میلیون بشکه میعانات تولید کند.

در حال حاضر ظرفیت تولید تاسیسات فعلی «شاه‌ دنیز»، 32.0 میلیون متر مکعب استاندارد در روز است، یعنی تقریبا برابر با 10.9 میلیارد متر مکعب در سال.

«بریتیش پترولیوم» در نظر دارد در سال 2020 سه چاه اکتشافی دیگر نیز در این منطقه حفر کند.

خط لوله قفقاز جنوبی

سهامداران «خط لوله قفقاز جنوبی»، شرکت «بریتیش پترولیوم» با 28.8 درصد سهم، شرکت سوکار خط لوله قفقاز جنوبی (AzSCP) با 10 درصد سهم، شرکت نفت ترکیه (TPAO) با 19 درصد سهم، پتروناس با 15.5 درصد سهم، لوک اویل با 10 درصد سهم، شرکت بازرگانی نفت ایران (NICO) با 10 درصد سهم، وکوریدرو خط لوله جنوبی مدیترانه (SGC) با 6.7 درصد سهم هستند.

این خط لوله برای انتقال گاز از آذربایجان به گرجستان و ترکیه ساخته شده است. نقطه شروع آن از ترمینال سانگاچال در نزدیکی باکو است.

مسیر خط لوله قفقاز جنوبی همان ادامه مسیر خط لوله نفت باکو – تفلیس – جیحان (BTC) از آذربایجان و گرجستان به ترکیه است که در ترکیه به سیستم توزیع گاز ترکیه وصل می‌‌شود.

دلیل اینکه چرا خط لوله نفت باکو – تفلیس – جیحان (BTC)همراه با خط لوله قفقاز جنوبی ساخته شده است کاهش اتراث زیست محیطی و اجتماعی و نیز کاهش هزینه‌های سرمایه‌گذاری و بهره برداری این دو خط اعلام شده است.

شرکت خط لوله قفقاز جنوبی هم مسوول ساخت و بهره برداری این دو خط لوله است.

بهره برداری از این خط لوله از سال 2006 و با انتقال گاز به آذربایجان و گرجستان آغاز شد و از ماه جولای 2007 هم گاز «شاه دنیز استیج 1» را به ترکیه منتقل می‌کند.

از کل 691 کیلومتر طول این خط لوله، 443 کیلومتر آن در آذربایجان و 248 کیلومتر در گرجستان قرار داد و قطر خط لوله هم 42 اینچ است.

در نیمه اول سال 2018، خط لوله قفقاز جنوبی حدود 18 میلیون دلار هزینه عملیاتی و 241 میلیون دلار هزینه سرمایه‌گذاری داشت.

 

پر خواننده ترین اخبار