نورد استریم 2: تضعیف تدریجی خط لوله‌ گاز روسی به واسطه ناتو

خطوط لوله و حمل و نقل
شکل ظاهری
  • کوچکتر کوچک وسط بزرگ بزرگتر
  • فونت پیش فرض Helvetica Segoe Georgia Times

دونالد ترامپ پروژه‌ای که گاز روسیه را مستقیماً به آلمان انتقال می دهد را "فاجعه" خوانده، اما روسیه می‌گوید این فقط رقابت تجاری است.

جایی که روزی چراگاه و چمن‌زار برای گوزن های شمالی بود، اکنون تبدیل به تقاطعی برای گذر لوله‌ها و تجهیزات‌ انرژی شده است.

شرکت تولید و ترابری بنزین گازپروم راهی برای عبور گوزن شمالی درست کرده که از نوعی بافت زمینی خاص بوجود آمده است، تا سورتمه‌ های گله‌داران بتواند از میان آنها عبور کند. 

این یک دلداری کوچک برای از دست دادن سرزمین اجدادی‌ ساکنین در شبه‌جزیره‌ «یامال» (شبه جزیره‌ای در شمال غرب سیبری) است.

در اینجا زمستان سه چهارم سال را در بر می‌گیرد. اینجا بندرت انسانی زندگی می کند. میانگین تراکم جمعیت، یک نفر در هر 9 کیلومتر مربع است.

منابعی که در اینجا فراوان است، در اعماق لایه‌های منجمد زمین - گاز طبیعی است.

میدان گازی بووانینکووا (Bovanenkovo) به تنهایی، بزرگ‌ترین میدان در چندین میدان گازی شبه جزیره‌ی «یامال»، ذخایری حدود 4.9 تریلیون متر مکعب گاز طبیعی دارد.

این مقدار از ذخایر گاز کل اروپا، نروژ و و دریای شمالی بیشتر است. در همین زمان شرکت گازپروم همچنین دو میدان گازی دیگر خارج از جزیره‌ی مرجانی «یامال» را کشف کرد.

همچنین میدان گازی بووانینکووا (Bovanenkovo) خود منبع گاز برای یکی از سیاسی‌ترین پروژه‌های داغ زیرساختی در تمام دوران است.

پروژه «نورد استریم 2» یک خط لوله‌ی فراساحلی با هزینه‌ی 9.5 میلیارد یورویی است که گاز روسیه را از طریق دریای بالتیک، مستقیماً به آلمان انتقال می دهد.

پروژه «نورد استریم 2» قرار است که تا آخر امسال کامل شود، درست زمانی که تمدید توافقِ تأمین و ترانزیت گازپروم با اوکراین فرا می‌رسد. «الکسی میلر» مدیرعامل شرکت گازپروم در اوایل این ماه تصدیق کرد که ممکن است کمی تأخیر وجود داشته باشد.

ایالات متحده در فکر تحریم‌ شرکت‌های فعال در پروژه «نورد استریم 2» است. از طرفی دیگر دانمارک در حال طفره رفتن درمورد عبور خط لوله از داخل آبهایش است.

کشورهای ترانزیت اروپای شرقی نگران‌اند که این پروژه، راهی است برای نادیده‌گرفتن خطوط لوله آنهاست و باعث شود روسیه در مذاکرات قرارداد در موضع قدرت باشد. اتحادیه‌ی اروپا به دنبال تعدیل این مسئله با مسیر مستقیم جدیدی برای گاز است که نامش «Lex Nord stream» است.

سال گذشته، در Chequers (خانه‌ی روستایی رسمی نخست وزیر انگلستان) در آخرین سفرش به انگلستان، رئیس‌جمهور آمریکا پروژه «نورد استریم 2» را یک فاجعه و مصیبت دانست، ریختن میلیارد‌ها دلار از آلمان و دیگر کشورها به خزانه‌ی روسیه زمانیکه ما در تلاش برای داشتن صلح در جهان هستیم.

از صلح جهانی گذشته، آمریکا همچنین می‌خواهد گاز طبیعی مایع (LNG) خودش را به اروپا بفروشد پس انگیزه‌های مضاعف دارد، وزیر امور خارجه‌ی بریتانیا «جرمی هانت» فوراً با این نظر آقای ترامپ موافق کرد که او «نورد استریم 2» را تهدیدی برای امنیت انرژی اروپا خوانده است.

«تام تاگندهات» رئیس کمیته سیاست خارجی مجلس عوام انگلیس به «Sky News» گفت: " در واقع این یک پروژه‌ی انرژی نیست. حقیقت این است که اگر شما گاز روسیه را می‌خواهید به غرب اروپا برسانید خوب خطوط لوله‌ای که اکنون وجود دارند قابل استفاده هستند. " تاخیر‌های کوچک در تصمیم گیری ها می‌توانند این قضیه را به نفع روسیه تمام کنند.

کاری که «نورد استریم 2» انجام می‌دهد بی‌اعتبار کردن « ناتو» است که در آن برخی از کشورهای اروپای شرقی از کشورهای غربی جدا می‌شوند که مهم‌تر از همه آلمان است.

"این بدان معنی است که به روسیه اجازه می‌دهد تا بتواند کشورهایی مثل اوکراین را احاطه کند و علیه آنها اقداماتی انجام دهد درحالیکه همزمان می‌تواند به فرستادن گاز به آلمان ادامه دهد، پس در هر صورت نفع مالی خود را خواهد داشت.

زمان زیادی نگذشته از وقتی که روسیه در سالهای 2006 و 2009 فرستادن گاز به اروپا را بخاطر جنگ لفظی با اوکراین بر سر قیمت گاز متوقف کرد.

این جریان پیش از الحاق کریمه به خاک روسیه و جنگ نیابتی در شرق اوکراین بود، پس انتظار می‌رود مذاکرات پیش روی اوکراین با گازپروم خیلی نگران‌کننده باشد، که این تنها یکی از هزاران چالش رئیس‌جمهور جدید «ولادیمیر زلنسکی» است.

اگر تا 31 دسامبر هیچ توافقی انجام نشود و «نورد استریم 2» به اتمام نرسد، ممکن است مصرف‌کنندگان اروپایی در زمستان دچار کمبود گاز شوند، پس نباید وقت تلف کرد.

شرکت حامی «نورد استریم 2» در حال مشاجره بر سر این مسئله است که خط‌ لوله باعث افزایش ظرفیت می‌شود و این درحالی است که ذخایر گاز اروپا درحال تقلیل هستند و ادعا می‌کند که این مکمل ترانزیتِ اوکراین است نه جایگزینی برای آن.

آنها این نظر که خط لوله فراتر از منافع ژئوپلیتیکی کرملین در اروپا است را رد می‌کنند.

«جنس میوولر» سخنگوی «نورد استریم 2» به«Sky News» می‌گوید،"شما با یک طراح پروژه صحبت می‌کنید که سخنگوی سرمایه‌گذاران غربی است که هر کدام حدود یک میلیارد یورو هزینه کرده‌اند، نه سخنگوی کرملین".

"این سرمایه‌گذاران باید بتوانند بر حکم‌فرمایی قانون تکیه کنند و بر قطعیت انجام یک پروژه‌ی زیرساختیِ عظیم متکی باشند."

در حال حاضر گازپروم، 65% از عرضه گاز خود را به اروپا می‌دهد و فقط 9% را به بازارهای دیگر صادر می‌کند.

اما همانطور که اروپا به دنبال راهی برای تنوع بخشیدن به تأمین و ترکیبات انرژی‌اش است، تا بتواند وابستگی تاریخی خود به گاز روسیه را از بین ببرد، روسیه هم از طرف دیگر در حال تلاش برای تنوع دادن به بازار صادراتش است و در روند ساخت یک خط لوله‌ی عظیم دیگر است که از سیبری عبور می‌کند و به چین می‌رسد، درست مانند خط لوله‌ای که به سمت جنوب و به ترکیه می‌رود.

خط لوله‌‌های «نورد استریم» چی هستند؟

«نورد استریم» و «نورد استریم 2» دو خط لوله‌ فراساحلی هستند که گاز طبیعی را بصورت مستقیم از کرانه‌ روسیه و از دریای بالتیک به آلمان انتقال می دهد. «نورد استریم» در سال 2012 تکمیل شد و «نورد استریم 2» تا پایان سال 2019 به اتمام خواهد رسید.

چه کسی پشت این دو پروژه است؟

گازپروم و کنسرسیوم سرمایه‌گذاران اروپایی متشکل از «اینژی» (ENGIE)، «اوام‌وی» (OMV)، «رویال داچ شل» (Royal Dutch Shell)، «یونیپر» (Uniper) و «وینترسهال»  (Wintershall) که تا 950 میلیون یورو در این پروژه هزینه کرده است.

چرا روسیه قصد ساخت چنین خط لوله ای را دارد؟

برای شرکت گازپروم، وجود خط لوله‌ای که بطور مستقیم گاز را به آخرین مصرف کننده می‌رساند هم مسیری سریع‌تر است و هم مقرون به صرفه‌تر، تا اینکه متکی به کشورهای ترانزیت مانند اوکراین، بلاروس و لهستان باشد. شرکت هزینه‌ی کمتری بابت ترانزیت می‌پردازد. همچنین قدرت تجاری‌اش در برابر با کشورهای مسیر ترانزیت را افزایش می‌دهد.

کشورهای ترانزیت در چه وضعیتی قرار می‌گیرند؟

دو خط لوله‌ی ترانزیت عظیم، گاز روسیه را به اروپا انتقال می دهد. این خط لوله‌ی دوستانه از اوکراین، اسلواکی و جمهوری چک عبور می‌کند؛ خط لوله‌ی یامال= اروپا از بلاروس و لهستان می‌گذرد. این دو نیاز به سرمایه‌گذاری اساسی دارند. محتملاً، جمهوری های پیشین شوری باید ترکیبات انرژی خود را تغییر دهند، اگر می‌خواهند کمتر متکی به گاز وارداتی از همسایه‌ اش باشد.

این مسئله چه ربطی به آمریکا دارد؟

ایالات متحده قصد فروش ال‌ان‌جی به اروپا را دارد. از نظر ژئوپلتیکی، آمریکا شریک قابل اعتمادتری نسبت به روسیه بشمار می آید، چون تعهد محکمی بابت پیمان «ناتو» نسبت به امنیت اروپا دارد (که امنیتِ انرژی یکی از اجزای این پیمان است). آمریکا به این فکر می‌کند و این موضوع که مبلغ هنگفتی برای «ناتو» دریافت می‌کند، آلمان به روسیه اجازه داده تا از در پشتی وارد شود آن هم با یک توافق تجاری عظیم مانند  «نورد استریم 2» برا او قابل تحمل نیست.

نظر بریتانیا در این مورد چیست؟

بریتانیا از روسیه گاز وارد نمی‌کند اما شرکت‌هایی دارد که در «نورد استریم 2» شریک هستند، مخصوصاً در بخش پیمان‌کاری فراساحلی گاز. علاوه بر این شرکت های بزرگ Anglo-Dutch energy و Royal Dutch Shell از سرمایه‌گذاران اصلی«نورد استریم 2»  هستند. سیاست خارجی بریتانیا خط لوله را یک پروژه‌ی سیاسی و یک تهدید برای امنیت انرژی اروپا می‌داند. جامعه‌ی تاجران خیلی مطمئن نیستند.

چه کسی سود می‌برد؟

کسب و کارهای آلمانی از روسیه گاز ارزان‌تر و آماده‌تری دریافت می‌کنند. از نظر تئوری، مصرف‌کننده‌های اروپایی هم باید بتوانند این گاز ارزان را دریافت کنند. تولیدات داخلی گاز اروپا تا بیست سال آینده 50 درصد کاهش می یابد، این درحالی است که انتظار می‌رود مقدار تقاضا ثابت خواهد ماند.

در مورد محیط زیست چطور؟

«نورد استریم 2» از خط لوله‌ی نوین‌تر استفاده می‌کند که از نظر متصاعدکردن کربن بهینه‌تر از خطوط لوله‌ی ترانزیت قدیمی است، و نسبت به ال‌ان‌جی ضرر کمتری برای محیط زیست دارد (بدون شکست هیدرولیکی یا هزینه‌ی مایع‌سازی انرژی). اما ماهیت سوخت‌های فسیلی مشخص است، و مهم نیست که شما چقدر آنها را کنترل یا محدود کنید. اگر اروپا روی انرژی تجدیدپذیر سرمایه‌گذاری کرده است، پس نباید خیلی برای نیازهای انرژی‌اش به روسیه متکی باشد، آن هم در زمانی که روابط با روسیه تصنعی و تحمیلی است.

 

نفت | گاز | اخبار نفت | اخبار گاز | جدید ترین اخبار نفت | جدید ترین اخبار گاز | آخرین اخبار نفت | آخرین اخبار گاز | نفت خام | اخبار انرژی | اخبار پتروشیمی | اخبار نفتی | قیمت نفت

پر خواننده ترین اخبار