مستند پست

 

ghalade intr

 

همزمان با آغاز رقابت‌های استعماری بين سه کشور روسيه، انگليس و فرانسه در آغاز قرن نوزدهم و به خطر افتادن منافع انگلستان در هند، اين کشور نيز به مانند دو رقيب دیگر، نگاه خود را متوجه همسایگان هند بویژه ايران نمود. به خصوص بعد از تهديد هند از طرف فرانسه و روسيه، ايران به منزله دروازه هندوستان برای انگليس اهميت حياتي يافت و دولت مزبور ايران را به عنوان سپر دفاعي هند مورد توجه قرار داد.

از طرف دیگر با آغاز جنگ‌های ايران و روسيه، ايران نيز به دنبال متحدي اروپايي بود تا بتواند در برابر روسيه مقاومت کند. انگلستان با آگاهي از اين نياز قاجارها از فرصت بهره‌برداری نمود. بدين‌ صورت که با انعقاد معاهدات سياسي- نظامي با ايران هم بزرگترين رقيب استعماری خود در آسيا را مشغول می نمود و هم مي‌توانست از هرگونه حمله به هند جلوگيری نمايد. از اينرو تنها نتيجه اين معاهدات برای ايران طولاني شدن جنگهای ايران و روسيه و تضعيف هر چه بيشتر ايران بود که به صورت دولتی پوشالي در خط مقدم دفاع از هند باقی بماند. لازم به ذکر است، دولت انگليس هر زمان منافعش ايجاب مي‌کرد از تعهدات خود سر باز زده و با رقيب استعماری خود يعنی روسيه عليه ايران ساخت و پاخت مي‌كرد و در این میان ايران قربانی منافع این کشور می‌گردید.

اما مرحله ديگر برنامه‌های استعماری انگلستان براي توسعه نفوذ در ايران، کسب امتيازات اقتصادی - سياسی بود که در نيمه دوم قرن نوزدهم اتفاق افتاد. اين امتيازات ابتدا بيشتر با اهداف سياسي صورت مي‌گرفت و کمتر جنبه اقتصادي داشت؛ ولی با واگذاری امتياز دارسي به انگلستان و کشف نفت، اهميت ايران برای انگلستان دوچندان شد. به دنبال انقلاب اکتبر روسيه، ميدان برای انگلستان در ايران خالي شد و آنان به تنهايی سرنوشت ايران را به دست گرفتند.

چگونگي واگذاری امتياز دارسی به انگليسي‌ها و نحوه بهره‌برداری از آن و همچنين پيامدهای سياسی- اقتصادی اين امتياز برای ايران، در اين مقاله بطور مختصر مورد بحث قرار گرفته است. روش تحقيق در اين پژوهش توصيفی- تحليلی؛ و بر پايه اسناد و منابع كتابخانه‌ای مي‌باشد.

 

نفت | گاز | اخبار نفت | اخبار گاز | جدید ترین اخبار نفت | جدید ترین اخبار گاز | آخرین اخبار نفت | آخرین اخبار گاز | نفت خام | اخبار انرژی