حمل و نقل نفت و فرآورده های آن

دانستنی پست
شکل ظاهری
  • کوچکتر کوچک وسط بزرگ بزرگتر
  • فونت پیش فرض Helvetica Segoe Georgia Times

حمل و نقل نفت و فرآورده های آن

پیشرفت و تکامل عملیات اکتشاف و بهره برداری میادین نفتی این امکان را بوجود آورده است که ذخایر جدیدی در اکثر نقاط دنیا کشف و بهره برداری شود. از طرفی دیگر تقاضا برای نفت هم افزایش می یابد. حمل و نقل نفت خام با وصل کردن بخش تولید به بخش مصرف یکی از مهمترین بخش های این صنعت بشمار می رود.

در آغاز صنعت نفت در جهان، نفت را از محل تولید به پالایشگاه ها با بشکه و مشک انتقال می دادند.  واحد اندازه گیری بشکه – که امروز در بازار جهانی و بورس بطور گسترده استفاده می شود از همان زمان باقی مانده است. بشکه نفت در ابتدا از چوب ساخته میشد که کمی هم محدب بود. بنا به توافق مشترک نفتی ها در شروع این صنعت هر بشکه برابر با ۴۲ گالون و ۱۵۹ لیتر می باشد. از آنجاییکه حمل و نقل نفت با بشکه دشوار و گران بود به زودی حذف شد و تنها واحد اندازه گیری بشکه باقیمانده است.

امروز در این برنامه دانستنی پست نگاهی به روش های مختلف حمل و و نقل نفت و فراورده های آن می اندازیم.

خطوط انتقال نفت

حمل و نقل نفت با بشکه و مشک ها هزینه ی بالایی داشت و قادر به برطرف کردن نیازها و تقاضای صنایع نفتی که رونق بی سابقه ای در نیمه دوم قرن نوزدهم داشت نبود. و در این راستا دانشمندان و محققان صنایع نفتی به دنبال راهی دیگر و موثرتر برای انتقال نفت بودند. استفاده از خط لوله برای اولین بار توسط صنعتگر نفتی آمریکایی در دهه ۱۸۶۰ عملی شد و اولین خط لوله از میدان نفتی پنسیلوانیا تا ایستگاه قطار در  اویل کریک راه اندازی شد.

در حال حاضر، خطوط لوله یکی از اصلی ترین روش ها و ارزانترین راه انتقال نفت بشمار می آید. در هر جایی که نفت استخراج شود بطور کل و یا بخشی از حمل و نقل آن از طریق خط لوله انجام می شود. خطوط لوله میادین نفتی را به پالایشگاه ها و پتروشیمی ها وصل میکند.

نفتکش ها

حمل و نقل دریایی نقشی حیاتی را در اقتصاد جهان و بازار نفت بازی می کند و تداوم فعالیت صنعت و بازار وابسته به فعالیت آنهاست. با اینکه در اکثر کشورها به خصوص در کشور وسیعی همچون روسیه اصلی ترین راه انتقال نفت – خطوط لوله می باشند، اما استفاده از نفتکش در بازار نفت به مراتب گسترده تر است. 

کشتی نفت‌کش (Oil tanker) گونه‌ای از کشتی‌های تجاری است که برای ترابری نفت به صورت فله طراحی شده ‌است. کشتی‌های نفت‌کش در دو نوع وجود دارند: کشتی نفت خام و کشتی فراورده‌های نفتی.

کشتی‌های نفت خام مقادیر زیادی از نفت خام را از نقطه استخراج آن به پالایشگاه‌ها منتقل می‌کنند. و تانکر فراورده‌های نفتی که به‌طور کلی بسیار کوچکتر هستند، برای جابه‌جایی فراورده‌های نفتی از پالایشگاه تا نقاط نزدیک به بازارهای مصرف‌کننده طراحی شده‌اند.

اولین تانکر شناور فرآورده های نفتی به طراحی امروزی Zoroastr نام داشت که در سال ۱۸۷۸ توسط شرکت برانوبل ساخته شد. این تانکر ۲۵۰ تن نفت سفید را از باکو به شهرهای ولگاگراد و آستارخان در روسیه حمل کرد. از همان زمان ظرفیت تانکرها نفتی به میزان قابل توجهی افزایش یافت. در حال حاضر روزانه ۳۰ میلیون بشکه نفت در دریاها و اقیانوس ها در مسیر به سوی مقصد های خود شناور هستند.

به نفت‌کش بزرگی که ظرفیت آن از ۱۶۰ تا۳۲۰ هزار تن می باشد اصطلاحاً نفت‌کش غول‌پیکر (VLCC) گفته می‌شود. به نفت‌کش بسیار بزرگی که ظرفیت آن بیش از ۳۲۰ هزار تن باشد نفت‌کش کوه‌پیکر (ULCC: Ultra Large Crude Capacity) می‌گویند.

امروزه تانکرهای شناور بسیار بزرگ برای کناره گیری در اسکله ها با مشکلاتی زیادی به دلیل اندازه بزرگ آنها مواجه هستند و هر بندری دارای عمق لازم برای کناره گیری در آنها نیست. معمولا برای تخلیه نفت‌کش های غول‌پیکر از تانکرهای شناور کوچکتر که بین تانکر شناور بسیار بزرگ و اسکله شناور هستند استفاده می شوند.

 بعضی از تانکرهای شناور بسیار بزرگ که عمر مفید خود را کرده اند به عنوان مخازن نفتی در دریاها استفاده می شوند. به عنوان مثال، چنین سرنوشتی را بزرگترین نفتکش جهان که تاکنون ساخته شده – نفتکش knock Nevis داشت. طول این نفتکش کوه‌پیکر ۴۵۸ متر بود که بلندتر از برج Empire State است. یک زمانی این نفتتکش بین آمریکا و خاورمیانه در حال کار بود اما به دلیل اندازه بزرگ به کانال های سوئز و پاناما نمی توانست نزدیک شود. زمانی که عمر مفید ناک نویس به سر رسید، از آن به عنوان مخازن نفتی بر روی دریا  استفاده شد.

حمل و نقل ریلی نفت

نفت و سایر سوخت ها را نیز می توان در قطارهای مجهز به تانکر ویژه محموله های سوختی حمل و نقل کرد. حمل و نقل ریلی در مناطقی بدون خطوط لوله استفاده می شود. در مقابل تانکرهای نفتی که می توانند مقدار قابل توجهی نفت خام را در تعداد زیادی از مخازن نگه دارند، ماشین های راه آهن می توانند مقادیر زیادی را در چند واگن حمل و نقل کنند. پس از استخراج، نفت در این واگن ها بارگیری می شود و در مسیر های به سوی پالایشگاه قرار می گیرد. اگرچه وجود راه آهن برای حمل و نقل نفت در مقیاس های نسبتا زیاد ضروری است، اما این روش، یک روش نسبتا ارزان برای حمل و نقل نفت است. مشابه خطوط لوله و مخازن نفت، راه آهن نیز می تواند برای حمل و نقل محصولات پالایش شده به محل های توزیع مورد استفاده قرار گیرد.

کامیون های تانکردار

کامیون های تانکردار همچنین نوعی روش حمل و نقل نفتی بوده که به طور عملیاتی همانند حمل و نقل ریلی هستند؛ به این صورت که چندین کامیون بزرگ با مخازن ذخیره مجهز برای انتقال مقادیر قابل توجهی از نفت مورد استفاده قرار می گیرند. به طور کلی، کامیون ها برای حمل ظرفیت های کوچک نفت در فواصل کوتاه استفاده می شوند و به ندرت نفت خام را حمل می کنند. در عوض، کامیون ها معمولا برای انتقال فرآورده های نفتی  مانند بنزین و گازوئیل به مکان های توزیع مانند پمپ های بنزین استفاده می شود. با این وجود، کامیون ها می توانند آزادانه تر عمل کنند چون فقط به جاده ها نیاز دارند تا سفر کنند. به عبارت دیگر کامیون کمتر از سایر روش ها کارآمد است، اما مزیت خاص آن ها این است که آن ها امکان سفر مستقیم از مبدا به مقصد را فراهم می کنند.

نفت | گاز | اخبار نفت | اخبار گاز | جدید ترین اخبار نفت | جدید ترین اخبار گاز | آخرین اخبار نفت | آخرین اخبار گاز | نفت خام